Tiroid nodülleri toplumda oldukça sık görülen durumlardır ve her tiroid nodülü kanser anlamına gelmez. Ancak bazı nodüller kanser riski taşıyabilir. Bu nedenle doğru değerlendirme ve gerektiğinde ileri inceleme yapılması önemlidir. Tiroid kanserleri patolojik alt tipine göre değişmekle birlikte, genel olarak 5 yıllık sağkalım oranları %90’ın üzerinde olan kanserlerdir.
Tiroid kanseri tanısı; hastanın öyküsü, fizik muayene bulguları, boyun ve tiroid ultrasonografisi ile gerektiğinde yapılan ince iğne aspirasyon biyopsisi sonucuna göre değerlendirilir. Baş-boyun bölgesine radyasyon öyküsü, ailede tiroid kanseri bulunması, daha önce tiroid kanseri tanısı alınmış olması veya bazı çevresel riskler bu açıdan önem taşıyabilir.
Tiroid Bezi Nedir?
Tiroid bezi, boynun ön kısmında yer alan ve metabolizmayı düzenleyen hormonlar salgılayan önemli bir endokrin organdır. İki lobdan ve bu lobları birleştiren isthmus adı verilen bölümden oluşur. Tiroid bezi; tiroksin (T4) ve triiyodotironin (T3) hormonlarını salgılar. Bu sistem, hipofiz bezinden salgılanan TSH hormonu ile düzenlenir. Bu nedenle tiroid hastalıklarının değerlendirilmesinde sıklıkla TSH, T3 ve T4 değerlerine bakılır.
Tiroid Nodülü Nedir?
Tiroid nodülleri, tiroid bezinin normal dokusundan farklı özellik gösteren oluşumlar veya lezyonlardır. Bazı nodüller fizik muayenede elle fark edilebilirken, bir kısmı boyutu küçük olması nedeniyle yalnızca ultrasonografi ile saptanır. Tiroid nodülü görülmesi tek başına kanser anlamına gelmez. Burada belirleyici olan nodülün yalnızca varlığı değil, ultrasonografideki görünümüdür.
Her Tiroid Nodülü Kanser midir?
Hayır. Elle hissedilebilen tiroid nodülleri toplumda yaklaşık %4-7 oranında görülür ve bunların yalnızca %8-16’sı kanser içerir. Tiroid kanseri şüphesi olmayan kişilerde bile yapılan ultrasonografilerde %19-67 oranında tiroid nodülü saptanabilmektedir. Bu nedenle nodül saptandığında paniğe kapılmak yerine, nodülün risk özelliklerinin dikkatli şekilde değerlendirilmesi gerekir.
Tiroid Kanser Tanısı Nasıl Konur?
Tiroid nodüllerinin değerlendirilmesinde en önemli araçlardan biri ultrasonografidir. Ultrasonografide şüpheli özellikler saptanırsa veya hastanın öyküsünde kanser açısından risk faktörleri varsa ince iğne aspirasyon biyopsisi yapılabilir. Klinik değerlendirmede veya ultrasonografide kanser riski düşündüren nodüllerde İİAB, altın standart yöntem olarak kabul edilmektedir.
Genel olarak 1-1,5 cm ve üzerindeki nodüllerde biyopsi düşünülür. 1 cm’den küçük nodüllerde ise ultrasonografik olarak şüpheli bulgular varsa biyopsi yapılabilir. Ancak özellikle 3-4 cm ve üzerindeki büyük nodüllerde biyopsi her zaman kanserli alanı temsil etmeyebilir. Bu nedenle büyük nodüllerde cerrahi kararı sadece biyopsi sonucuna göre değil, hastanın klinik durumu ve ultrason bulguları ile birlikte değerlendirilir.
Tiroid Kanserlerinde Cerrahi Tedavi
Tiroid nodüllerinde ve tiroid kanserlerinde cerrahi kararı; hastanın öyküsü, fizik muayenesi, ultrasonografi bulguları ve biyopsi sonucu birlikte değerlendirilerek verilir. Hastanın yaşı, eşlik eden hastalıkları ve cerrahi riskleri de mutlaka göz önünde bulundurulmalıdır. Cerrahinin kapsamı hastalığın durumuna göre değişebilir. Bazı hastalarda tek taraflı tiroid cerrahisi yeterli olurken, bazı hastalarda tiroid bezinin tamamının alınması gerekebilir. Kanserin tipine ve boyundaki lenf bezlerinin etkilenme durumuna göre lenf bezlerinin çıkarılması da gündeme gelebilir.
Buradaki temel amaç, hastalıklı dokunun güvenli şekilde çıkarılması ve hastanın sağlıklı yaşamına devam etmesidir.
Tiroid Ameliyatından Sonra Hormon İlacı Kullanmak Gerekir mi?
Bu durum yapılan ameliyatın tipine bağlıdır. Tek taraflı tiroid cerrahilerinde kalan tiroid dokusu çoğu zaman yeterli hormon üretimini sürdürebilir ve hastalar her zaman hormon ilacı kullanmak zorunda kalmaz. Ancak bazı hastalarda yine de destek tedavisi gerekebilir. Tiroid bezinin tamamının çıkarıldığı hastalarda ise ömür boyu tiroid hormonu kullanılması gerekir. Çünkü tiroid hormonları metabolizma ve birçok vücut fonksiyonu için vazgeçilmezdir.
Sonuç
Tiroid nodülü saptanması her zaman tiroid kanseri anlamına gelmez. Ancak bazı nodüller dikkatli değerlendirme ve gerektiğinde biyopsi ya da cerrahi tedavi gerektirebilir. Bu nedenle tiroid nodülü bulunan hastalarda düzenli takip, doğru görüntüleme, uygun cerrahi planlama ve endokrin bölümü ile beraber multidisipliner yaklaşım büyük önem taşır.
Op. Dr. Kenan Ismayilzade
Genel Cerrahi Uzmanı